پل میان گذر دریاچه ارومیه

پل میان‌گذر دریاچۀ ارومیه بر روی دریاچۀ ارومیه بنا نهاده شده‌است و قسمتی از بزرگراه شهید کلانتری است. این پل دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در شمال غربی ایران را به هم متصل می‌کند. این پل ۱٬۷۰۹ متر طول دارد که ۱٬۲۷۶ متر آن در داخل دریاچۀ ارومیه اجرا شده و حدود ۳۸۵ متر آن در دو طرف پل‌های اتصال است. مسیر اول این طرح در ۲۷ آبان ۱۳۸۷ توسط محمود احمدی نژاد مورد بهره‌برداری قرار گرفت. به‌علت هزینۀ بالاتر احداث پل هوایی، نحوۀ ساخت پل در بیشتر مسیر مبتنی بر خاکریزی و دو نیم سازی دریاچه بوده که بدون ارزیابی دقیق زیست‌محیطی اجرا شده‌است. همین امر بنابر شواهد قطعی علمی باعث انسداد گستردۀ جریان آب، تقسیم آب ورودی به دو حوضه، و افزایش میزان تبخیر و یکی از مهم‌ترین عوامل خشکی دریاچه بوده که به همین دلیل پیشنهادهای متعددی بابت اصلاح یا تخریب کامل این پل ارائه شده‌است.

پل شهید کلانتری طولانی‌ترین پل ساخته‌شده در ایران (سه برابر طولانی‌ترین پل پیشین) به طول هزار و هفتصد و نه متر است که بر روی دریاچهٔ ارومیه ساخته شده‌است و فاصلهٔ میان دو شهر تبریز و ارومیه را به ۱۳۵ کیلومتر کاهش داده‌است. این پل در ۲۷ آبان ۱۳۸۷ خورشیدی به بهره‌برداری رسید. در صورت عبور از روی پل شهید کلانتری، فاصلهٔ ارومیه تا تهران برابر با ۷۸۰ کیلومتر خواهد بود. این پل نقش به‌سزایی در توسعهٔ گردشگری و تبادلات فرهنگی و تجاری میان دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی دارد و باعث صرفه‌جویی در مصرف سوخت و زمان و کاهش تصادفات جاده‌ای و استهلاک خودروها می‌شود.

پروژه میان‌گذر دریاچه ارومیه شامل سه بخش است:

پل اصلی: این پل با دو مسیر رفت و برگشت جداگانه که هرکدام عرضی برابر با ۹٫۵ متر دارند، با استفاده از مقاطع مرکب فلزی و بتنی ساخته شده‌است. مسیر راه‌آهن نیز به عرض ۵ متر در وسط پل‌های سواره رو طراحی و منظور شده‌است. طول این پل با احتساب کوله‌های متصل‌کننده آن به خاکریز معادل ۲ کیلومتر است. شیب طولی پل به علت عبور راه‌آهن به ۱٫۲ درصد محدود شده‌است و ارتفاع آزاد در زیر دهانه وسط، جهت عبور شناورها، در پرآب‌ترین وضعیت دریاچه حدود ۱۰ متر است.

پل آبگذر: به طول تقریبی ۵۰۰ متر که به لحاظ مسایل محیط زیستی و بهبود گردش آب در دریاچه پیش‌بینی شده‌است.

خاکریز: که شامل اقداماتی جهت حفاظت و بهسازی خاکریز موجود است.

این پل یک هزار و ۷۰۹ متر طول دارد که یک هزار و ۲۷۶ متر آن در داخل دریاچهٔ ارومیه اجرا شده و حدود ۳۸۵ متر در دو طرف پل‌های دسترسی و اتصال است. این پل، پی عمیق و لجنی دارد که عمق شمع‌های آن بیش از ۸۰ متر است و بیش از ۳۵ کیلومتر شمع‌کوبی در دریاچه انجام شده و ۳۵ هزار تن فولاد و ۵۰ هزار متر مکعب بتن در این پروژه به‌کار رفته‌است. دهانهٔ وسط پل شهید کلانتری را یک دهانهٔ قوسی به‌طول ۱۰۰ متر، عرض ۲۵ متر و ارتفاع ۲۵ متر تشکیل می‌دهد. این سازه یک هزار و ۳۰۰ تن وزن دارد که تماماً در خشکی ساخته شده و حمل و انتقال آن به اسکله به‌صورت حمل دریایی و نصب آن یکی از سختی‌های ساخت این سازه بوده و ۱۲ دهانهٔ ۷۰ متری و ۶ دهانهٔ ۵۰ متری دارد. عرشهٔ این پل یک تیر کامپوزیت است که از فلز و فولاد و بتن ترکیب شده‌است. تیر فولادی آن در کناره‌های تکیه‌گاه روی خشکی به‌هم وصل و مونتاژ شده و سپس از آن‌جا توسط سامانهٔ دورن‌فشاری (پوشین) به روی پل هل داده شده‌است.